احمد شاکری، عضوهیئت علمی گروه مطالعات فرهنگی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، در دوازدهمین همایش بین‌المللی شمس و مولانا در خوی، با موضوع «از جنگ بیرون تا صلح درون؛ تأملی در اندیشه شمس و مولانا»، گفت: اگر اندیشه شمس و مولانا را با زبان مطالعات فرهنگی امروز بازخوانی کنیم، جنگ و صلح تنها دو وضعیت سیاسی نیستند، بلکه به شیوه شکل‌گیری فضاهای انسانی و نوع رابطه انسان‌ها با یکدیگر نیز مربوط می‌شوند.
وی با طرح این پرسش که «فضاهای جنگ و صلح چگونه تولید می‌شوند؟» اظهار کرد: فضای جنگ زمانی شکل می‌گیرد که فضا بسته، مرزها سخت، نگاه‌ها تک‌قانونی و دیگری حذف شود و امکان‌های رابطه کاهش یابد؛ در مقابل، فضای صلح زمانی شکل می‌گیرد که فضا گشوده باشد، مرزها قابلیت عبور داشته باشند، نگاه‌های متعدد امکان حضور پیدا کنند و «دیگری» دیده و شناخته شود.
شاکری افزود: اگر بخواهیم منطق فضایی اندیشه شمس و مولانا را در عبارتی فشرده بیان کنیم، می‌توان گفت فضای جنگ، فضای انسداد، مرزبندی، تک‌نگری و حذف دیگری است و فضای صلح، فضای گشودگی، ارتباط و افزایش امکان حضور دیگری.
این پژوهشگر ادبی با اشاره به اندیشه مولانا گفت: مولانا نمی‌گوید جنگ وجود ندارد، بلکه تأکید می‌کند نباید اجازه داد جنگ تمام جهان را به فضای جنگ تبدیل کند. اگر دیگری دیوار می‌سازد، ما می‌توانیم راه بسازیم و اگر دیگری جهان را تنگ می‌کند، می‌توانیم جهان گشوده‌ای را حفظ کنیم.
وی با بیان اینکه جنگ «جغرافیای جدایی» و صلح «جغرافیای هم‌حضوری» تولید می‌کند، تصریح کرد: صلح باید از سیاست فراتر رود و در زندگی شهری، دانشگاه، فرهنگ، هنر، ادبیات، زبان و در نهایت در درون انسان‌ها نیز به فضای قابل تحقق تبدیل شود.
شاکری ادامه داد: برای بازخوانی امروزین اندیشه شمس و مولانا باید از تک‌نگری به چندنگری، از «دیگری‌سازی» به «دیگری‌شناسی»، از فضای بسته به فضای گشوده و از جهان تنگ به جهان گشوده حرکت کنیم.
وی با اشاره به افتتاح بارگاه شمس در خوی خاطرنشان کرد: مکان‌های فرهنگی می‌توانند به مثابه «فضاهای صلح» عمل کنند؛ زیرا حافظه فرهنگی را بازتولید و امکان گفت‌وگوی شهروندان با جهان را تقویت می‌کنند. امیدواریم افتتاح بارگاه شمس در خوی، زمینه گفت‌وگوی گسترده‌تر این شهر با جهان و تقویت ارتباطات فرهنگی را فراهم کند.